Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB), ông Nguyễn Đình Tùng cho hay, trong bối cảnh hiện nay, việc cấu trúc lại nợ và giảm lãi suất của ngân hàng rất có ý nghĩa.
Theo ông Tùng, nếu được cứu, doanh nghiệp (DN) sẽ sống khỏe. OCB đã nhanh chóng triển khai Quyết định 780/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước (ban hành cuối tháng 4/2012 về cấu trúc lại nợ ngân hàng), nhằm chia sẻ khó khăn với DN, đồng thời cũng là để cứu chính bản thân ngân hàng. Sau khi cơ cấu lại nợ, OCB còn tiến hành xem xét để điều chỉnh lãi suất cho khách hàng.
“Nếu không giảm lãi suất cho khách hàng, sẽ khó có thể cứu được DN. Vì thế, với khách hàng sau khi được cơ cấu lại nợ, chúng tôi luôn ưu đãi lãi suất nếu khách hàng có nhu cầu vay mới. Ngân hàng cũng phải hy sinh một phần lợi nhuận để chia sẻ khó khăn với DN, bởi đó cũng chính là cứu ngân hàng”, ông Tùng nói.
Cũng theo ông Tùng, các khoản nợ của DN trong lĩnh vực xuất khẩu vay ngắn hạn trước đây có thể cơ cấu thành nợ trung, dài hạn để DN có thể vượt qua khó khăn. Cụ thể, nếu DN đã vay để triển khai dự án, nhưng chưa trả được nợ, thì có thể cấu trúc thành khoản vay dài hạn. Với các dự án kinh doanh mới, ngân hàng có thể bơm thêm vốn để triển khai.
“Quan điểm của Vietcombank đối với cơ cấu nợ không phải là ban phát, không xin cho. Nếu DN có thực lực, sẽ được cơ cấu lại nợ”, ông Nguyễn Hòa Bình, Chủ tịch HĐQT Vietcombank cho biết.
Còn theo ông Phan Huy Khang, Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Thương Tín (Sacombank), thời gian qua, Ngân hàng đã tiến hành cơ cấu lại số nợ 1.500 tỷ đồng cho khách hàng. Đồng thời, cũng giảm lãi suất về 15%/năm đối với 8.000 tỷ đồng các khoản nợ cũ. Bên cạnh đó, Ngân hàng còn tung ra nhiều gói vốn với mức lãi suất 13 - 15%/năm.
Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank), ông Trương Văn Phước cho hay, đến nay, Ngân hàng đã khoanh nợ, giãn nợ hơn 3.000 tỷ đồng cho trên 600 DN. Trong đó, một số DN được giãn nợ 1 - 2 năm, thậm chí có trường hợp 6 - 7 năm.
Cũng theo ông Phước, hiện tốc độ gia tăng hàng tồn kho cao gấp đôi so với tăng trưởng dư nợ ngành (tăng trưởng tín dụng của toàn ngành ngân hàng ước đến ngày 28/7 là 0,9%). Tảng băng tồn đọng hàng hóa tạo nên nợ xấu, khiến DN và ngân hàng không thể làm ăn bình thường. Vì thế, theo ông Phước, trong bối cảnh hiện nay, ngân hàng và DN phải cùng chia sẻ, nên Eximbank đã từng bước cơ cấu, giãn nợ, kéo dài thời gian trả nợ cho khách hàng.
Thế nhưng, giảm lãi suất chỉ là một phần nhỏ trong công tác hỗ trợ DN. Trong bối cảnh hiện nay, yếu tố quan trọng đối với DN là phải tìm được phương án đầu ra, tìm được thị trường và tăng sức mua. Do vậy, nếu không cơ cấu lại nợ và cùng DN tháo gỡ khó khăn, thì cửa vốn đầu ra của ngân hàng sẽ bị thu hẹp.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, ông Nguyễn Văn Bình cho rằng, Quyết định 780/QĐ-NHNN đã quy định rõ việc cơ cấu nợ, nhưng đòi hỏi sự linh hoạt và phối hợp chặt chẽ giữa DN và ngân hàng. Theo ông Bình, vấn đề hiện nay của DN là thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, để có thể trả nợ cũ cho ngân hàng. Nhưng để giải quyết được vấn đề này, đòi hỏi phải có giải pháp đồng bộ.
Hôm nay 07/7, Hội nghị sơ kết hoạt động ngân hàng và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2012 đã đưa ra những thông điệp mạnh mẽ, theo đó, ngay trong tuần tới, ngân hàng và doanh nghiệp sẽ rà soát lại tất cả các khoản vay trước đây để hạ lãi suất về dưới 15%.
Trong 6 tháng đầu năm, thể chế về tiền tệ và hoạt động ngân hàng tiếp tục được hoàn thiện; những vướng mắc về tiền tệ, tín dụng, quản trị ngân hàng được xử lý tương đối kịp thời.
Các mức lãi suất điều hành đã giảm nhanh với tổng mức giảm từ 4 - 5%/năm, phù hợp với diễn biến lạm phát, kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ.
Công cụ nghiệp vụ thị trường mở được thực hiện linh hoạt, khi các tổ chức tín dụng khó khăn thanh khoản thì tăng cường hỗ trợ, khi cung tiền mạnh qua kênh mua ngoại tệ thì kịp thời phát hành tín phiếu Ngân hàng Nhà nước với khối lượng và lãi suất hợp lý, đảm bảo kiểm soát tổng phương tiện thanh toán ở mức phù hợp.
Tín dụng tuy tăng trưởng ở mức thấp nhưng cơ cấu tín dụng tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ, giảm dần tỷ trọng dư nợ đối với các lĩnh vực không khuyến khích. Tính đến ngày 30/6, tín dụng tăng 0,76% so với cuối năm 2011 (nếu tính cả số dư đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp và ủy thác thì tăng khoảng 1,4%).
Đây là mức tăng trưởng tín dụng chung thấp so với kế hoạch hay chỉ tiêu mà Ngân hàng Nhà nước đã giao cho các Ngân hàng thương mại từ đầu năm. Tuy nhiên ở những lĩnh vực khuyến khích thì tăng trưởng tín dụng vẫn ở mức khá. Đến 31/5, tín dụng xuất khẩu tăng 12,63%, nông nghiệp nông thôn tăng 3%, công nghiệp hỗ trợ ước tăng 7,13%.
6 tháng đầu năm, thanh khoản VND của toàn hệ thống được đảm bảo và có xu hướng cải thiện so với cuối 2011 do huy động vốn tăng cao. Việc điều hành các công cụ chính sách tiền tệ, tỷ giá kết hợp với chính sách quản lý ngoại hối đã góp phần ổn định tỷ giá, tăng lòng tin vào đồng Việt Nam, từng bước thực hiện chủ trương chuyển dần quan hệ huy động - cho vay sang quan hệ mua - bán ngoại tệ.
Cơ chế quản lý thị trường vàng theo các văn bản được Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước ban hành đã tạo bước đổi mới cơ bản về hoạt động quản lý và kinh doanh vàng miếng. Thị trường đã có những phản ánh tích cực đối với những quy định mới này, hạn chế tình trạng đầu cơ, buôn lậu vàng.
Sau hơn 6 tháng quyết liệt triển khai cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng, rủi ro hệ thống từng bước được kiểm soát. Đến nay các ngân hàng yếu kém đã hoàn tất quá trình thanh tra, kiểm toán toàn diện và xây dựng phương án cơ cấu lại để trình Ngân hàng Nhà nước. Ngân hàng Nhà nước đã phê duyệt, trình Thủ tướng Chính phủ cho phép triển khai phương án cơ cấu lại của 2 ngân hàng, 4 ngân hàng còn lại đang khẩn trương xem xét phương án.
Từ nay đến cuối năm, ngành Ngân hàng xác định khó khăn lớn nhất vẫn là khả năng mở rộng tín dụng. Nguyên nhân do doanh nghiệp hiện nay đang hết sức khó khăn, hàng hóa tồn kho lớn nên hạn chế khả năng hấp thụ vốn ngân hàng. Bên cạnh đó, khả năng trả nợ ngân hàng của doanh nghiệp, hộ dân suy giảm trong điều kiện khó khăn về đầu ra, thị trường bất động sản thanh khoản kém cũng là nguyên nhân dẫn đến tăng trưởng tín dụng không cao.
Những “vấn đề” lớn mà ngành Ngân hàng cần tập trung giải quyết trong những tháng cuối năm còn là tình trạng một số tổ chức tín dụng vẫn niêm yết lãi suất huy động kỳ hạn trên 12 tháng cao hơn trần 12%; lãi suất cho vay bằng VND vẫn còn ở mức cao, đặc biệt dư nợ có lãi suất cao vẫn còn lớn. Hoạt động của hệ thống các tổ chức tín dụng về cơ bản đã an toàn nhưng cân đối vốn vẫn chưa được cải thiện, nợ xấu tăng. Cá biệt có một số tổ chức tín dụng vẫn vi phạm tỷ lệ an toàn.
Quá trình cơ cấu lại các ngân hàng yếu kém cũng gặp một số khó khăn, vướng mắc có thể ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Có giải pháp xử lý phù hợp với từng khoản nợ
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh biểu dương những kết quả quan trọng mà toàn ngành Ngân hàng đã đạt được trong 6 tháng đầu năm.
Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh: Tiếp tục điều hành lãi suất phù hợp với tình hình sản xuất và thị trường
Nêu những khó khăn tồn tại của nền kinh tế cần tập trung khắc phục, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh nhấn mạnh một số nội dung trọng tâm trong công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ 6 tháng cuối năm.
Phó Thủ tướng khẳng định, kết quả 6 tháng đầu năm cho thấy, Chính phủ đang điều hành đúng hướng, đạt được những kết quả quan trọng bước đầu, tạo tiền đề cho 6 tháng cuối năm 2012 và những năm tiếp theo. Trên cơ sở đó, Chính phủ tiếp tục kiên trì mục tiêu cho năm 2012 và những năm tới là ổn định vĩ mô, kiềm chế lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội và duy trì tăng trưởng hợp lý.
Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh cũng cho rằng, những kết quả đã đạt được là quan trọng, nhưng không vì thế mà chủ quan, lơi lỏng.
“Lạm phát hiện đã giảm, nhưng nếu không rút kinh nghiệm những năm trước trong chỉ đạo điều hành, chủ quan với những kết quả đã đạt được, lạm phát rất có thể sẽ tăng cao trở lại”, Phó Thủ tướng nói.
Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh yêu cầu Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục điều hành lãi suất phù hợp với tình hình sản xuất và thị trường. Kiểm soát lãi suất, đặc biệt là lãi suất đầu ra, tạo điều kiện cho doanh nghiệp khôi phục sản xuất.
Phó Thủ tướng yêu cầu toàn ngành và bản thân mỗi ngân hàng phải nhanh chóng đánh giá lại thực trạng nợ, đặc biệt là nợ xấu; phân tích nguy cơ với từng khoản nợ, để có giải pháp xử lý ngay, phù hợp với từng khoản nợ.
Nhận định tăng trưởng tín dụng trong 6 tháng đầu năm đạt thấp, nhưng những tháng cuối năm vẫn còn gặp nhiều khó khăn, Phó Thủ tướng chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước có những giải pháp phù hợp để có thể tăng dư nợ trong những tháng cuối năm, đạt khoảng trên 10%.
Về Cơ cấu tín dụng, Phó Thủ tướng chỉ đạo ngoài việc ưu tiên cho các lĩnh vực được khuyến khích thời gian tới ngân hàng cũng cân nhắc để có thể mở rộng ưu tiên cho một số lĩnh vực khác, kể cả tiêu dùng hợp lý.
Phó Thủ tướng đặt ra yêu cầu đảm bảo cung - cầu, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp về việc sở hữu vàng của nhân dân đối với nhiệm vụ quản lý thị trường vàng.
“Cần sớm xây dựng được thương hiệu vàng quốc gia. Bên cạnh đó, phải có cơ chế để đảm bảo thương hiệu khác nhau nhưng chất lượng phải như nhau, không vì giá trị thương hiệu ảo mà ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân”, Phó Thủ tướng yêu cầu.
Phó Thủ tướng cũng chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước tiếp tục thực hiện lộ trình tái cấu trúc hệ thống, đảm bảo hệ thống ngân hàng hoạt động an toàn, lành mạnh theo các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế.
Lãnh đạo nhiều nhà băng cũng cam kết đưa lãi suất cho vay về dưới 15% đúng như chỉ đạo của Thống đốc từ 15/7, thậm chí có ngân hàng còn hứa áp dụng với cả khách hàng thuộc các lĩnh vực không khuyến khích.
Tại hội nghị toàn ngành ngân hàng sơ kết 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ nửa cuối năm 2012 diễn ra ngày 7/7, Thống đốc Nguyễn Văn Bình chỉ đạo toàn bộ các ngân hàng phải rà soát những khoản vay cũ và đưa lãi suất ở tất cả các hợp đồng đã ký về dưới 15% một năm. Ngay lập tức, nhiều ngân hàng thể hiện sự đồng tình với chủ trương này.
Tại hội nghị, Tồng giám đốc Vietcombank Nguyễn Phước Thanh cho rằng việc các ngân hàng xem xét giảm lãi suất là nên làm, để tự cứu chính mình chứ không phải vì sự chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước. Ông Thanh tự tin cho biết hoàn toàn đáp ứng được chỉ đạo này bởi Vietcombank chỉ có 25% lượng vốn cho vay lãi suất trên 15% một năm.
Thậm chí, ông Thanh cam kết cho vay với doanh nghiệp hoạt động lĩnh vực không khuyến khích cũng sẽ không quá 15% một năm.
Bà Nguyễn Thị Nga – Chủ tịch HĐQT SeaBank – cho biết cũng sẽ cố gắng đưa về mức này dù là một ngân hàng cổ phần và quy mô không lớn bằng các nhà băng trên. Tuy nhiên, bà Nga đưa ra một dẫn chứng cho thấy dù lãi suất có hạ một nửa nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn lắc đầu.
Bà kể: “Có khách hàng trước được cho vay bất động sản lãi suất 24% nay được ngân hàng giảm xuống 20% nhưng họ vẫn kêu không trả được. Sau đó khách hàng “mặc cả” nếu lãi suất còn 12% thì sẽ trả lãi. Tuy nhiên, đến khi SeaBank đồng ý mức này thì họ lại nói để suy nghĩ thêm”. Dù được giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng ở nhóm một (17%) nhưng bà Nga thừa nhận trong bối cảnh này, chỉ cố gắng phấn đấu 10%.
Chủ tịch HĐQT Vietinbank Phạm Huy Hùng cũng đồng tình cho rằng cái khó hiện nay không phải ở lãi suất mà là việc doanh nghiệp có hoạt động có hiệu quả hay không. Đại diện Vietinbank còn mạnh dạn tuyên bố ngay tại hội nghị, ngân hàng sẵn sàng cho doanh nghiệp vay với lãi suất 12%, thậm chí 11% một năm. Ông Hùng thừa nhận dù mặt bằng lãi suất cho vay đã giảm nhưng hiện ngân hàng vẫn còn lác đác vài khoản tín dụng trung hạn với lãi suất 16% một năm. Ông cam kết sẽ rà soát để đưa về dưới 15% như chỉ đạo của Thống đốc.
Nhân dịp này, lãnh đạo nhiều nhà băng lớn đã “phản pháo” những thông tin cho rằng ngân hàng không chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, dẫn đến dòng tín dụng chưa được khơi thông. Không đồng tình với ý kiến cho rằng ngân hàng đang “hút máu” doanh nghiệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) Eximbank Lê Hùng Dũng lập luận, ngân hàng cũng là doanh nghiệp, thậm chí còn mang những đặc thù hơn những doanh nghiệp đang kêu cứu. Nếu cho vay một cách dễ dàng sẽ gây tổn hại đến cả hệ thống và nền kinh tế.
“Chúng tôi đồng ý các doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ nhưng không phải bất cứ doanh nghiệp nào cũng được hỗ trợ. Ngân hàng phải cho vay chọn mặt gửi vàng, không thể đem tiền cho những đơn vị không đủ điều kiện, sắp phá sản vay được”, ông Dũng khẳng định.
Lãnh đạo Eximbank cũng thông tin, ngân hàng này đã miễn giảm hơn 100 tỷ đồng nợ xấu cho doanh nghiệp. Theo ông DũngVị này cho rằng, chỉ cần 10 ngân hàng lớn trong hệ thống làm như Eximbank thì có thể xóa được 1.000 tỷ nợ cho các doanh nghiệp.
Thống đốc Nguyễn Văn Bình cũng cho rằng đây là thời điểm các nhà băng nên thể hiện quyết tâm giúp đỡ doanh nghiệp để tránh bị mang tiếng lợi nhuận ngân hàng “dày” mà không chia sẻ với doanh nghiệp. “Một mặt chúng ta phải giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp đang vấp phải nhưng một mặt cũng phải vì màu cờ sắc áo, phải bảo vệ quyết tâm và uy tín cho hệ thống ngân hàng”, ông Bình nói.
Tính đến 30/6, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống mới chỉ đạt 0,76%, sau nhiều tháng âm liên tiếp. Còn nếu tính cả số dư đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp và ủy thác, thì tốc độ tăng trưởng cũng chỉ là 1,4%. Tham dự hội nghị sơ kết ngành ngân hàng, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh cho rằng với tốc độ tăng thấp này, dư địa để tăng trưởng từ nay đến cuối năm vẫn còn rất nhiều. Phó Thủ tướng vẫn tin tưởng từ nay đến cuối năm tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống có thể đạt được 14%.
